|
|
 |
 |
|
|
१२ शान्तिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
12.338. अध्यायः 338
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
नारदन शुकंप्रति मोक्षमार्गप्रदर्शकहितोपदेशः॥ 1॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text
नारद उवाच। 12-388-0x(6556)(79214)
अशोकं शोकनाशार्थं शास्त्रं शान्तिकरं शिवम्।
निशम्य लभते बुद्धिं तां लब्ध्वा सुखमेधते॥ 12-338-1(79215)
शोकस्थानसहस्राणि भयस्थानशतानि च।
दिवसेदिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम्॥ 12-338-2(79216)
तस्मादनिष्टनाशार्थमितिहासं निबोध मे।
तिष्ठते चेद्वशे बुद्धिर्लभते शोकनाशनम्॥ 12-338-3(79217)
अनिष्टसंप्रयोगाच्च विप्रयोगात्प्रियस्य च।
मनुष्या मानसैर्दुःखैर्युज्यन्ते स्वल्पबुद्ध्यः॥ 12-338-4(79218)
द्रव्येषु समतीतेषु ये गुणास्तान्न चिन्तयेत्।
न तानाद्रियमाणस्य स्नेहबन्धः प्रमुच्यते॥ 12-338-5(79219)
दोषदर्शी भवेत्तत्र यत्र रागः प्रवर्तते।
अनिष्ट्वद्धितं पश्येत्तथा क्षिप्रं विरज्यते॥ 12-338-6(79220)
नार्थो न धर्मो न यशो योऽतीतमनुशोचति।
अप्यभावेन युज्येत तच्चास्य न निवर्तते॥ 12-338-7(79221)
गुणैर्भूतानि युज्यन्ते वियुज्यन्ते तथैव च।
सर्वाणि नैतदेकस्य शोकस्थानं हि युज्यते॥ 12-338-8(79222)
मृतं वा यदि वा नष्टं योऽतीतमनुशोचति।
दुःखेन लभते दुःखं द्वावनर्थौ प्रपद्यते॥ 12-338-9(79223)
नाश्रु कुर्वन्ति ये बुद्ध्या दृष्ट्वा लोकेषु संततिम्।
सम्यक्प्रपश्यतः सर्वं नाश्रुकर्मोपपद्यते॥ 12-338-10(79224)
दुःखोपघाते शारीरे मानसे चाप्युपस्थिते।
यस्मिन्न शक्यते कर्तुं यत्नस्तन्नानुचिन्तयेत्॥ 12-338-11(79225)
भैषज्यमेतद्दुःखस्य यदेतन्नानुचिन्तयेत्।
चिन्त्यमानं हि न व्येति भूयश्चापि प्रवर्धते॥ 12-338-12(79226)
प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः।
एतद्विज्ञानमसामर्थ्यं न बालैः समतामियात्॥ 12-338-13(79227)
अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं द्रव्यसंचयः।
आरोग्यं प्रियसंसर्गो गृध्येत्तत्र न पण्डितः॥ 12-338-14(79228)
न जानपदिकं दुःखमेकः शोचितुमर्हति।
अशोचन्प्रतिकुर्वीत यदि पश्येदुपक्रमम्॥ 12-338-15(79229)
सुखाद्बहुतरं दुःखं जीविते नात्र संशयः।
स्निग्धत्वं चेन्द्रियार्थेषु मोहान्मरणमप्रियम्॥ 12-338-16(79230)
परित्यजति यो दुःखं सुखं वाऽप्युभयं नरः।
अभ्येति ब्रह्म सोत्यन्तं न तं शोचन्ति पण्डिताः॥ 12-338-17(79231)
त्यजन्ते दुःखमर्था हि पालनेन च ते सुखाः।
दुःखेन चाधिगम्यन्ते नाशमेषां न चिन्तयेत्॥ 12-338-18(79232)
अन्यामन्यां धनावस्थां प्राप्य वैशेषिकीं नराः।
अतृप्ता यान्ति विध्वंसं संतोषं यान्ति पण्डिताः॥ 12-338-19(79233)
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः।
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं हि जीवितम्॥ 12-338-20(79234)
अन्तो नास्ति पिपासायास्तुष्टिस्तु परमं सुखम्।
तस्मात्संतोषमेवेह धनं पश्यन्ति पण्डिताः॥ 12-338-21(79235)
निमेषमात्रमपि हि वयो गच्छन्न तिष्ठति।
स्वशरीरेष्वनित्येषु नित्यं किमनुचिन्तयेत्॥ 12-338-22(79236)
भूतेषु भावं संचिन्त्य ये बुद्ध्वा मनसः परम्।
न शोचन्ति गताध्वानः पश्यन्तः परमां गतिं॥ 12-338-23(79237)
संचिन्वानकमेवैनं कामानामवितृप्तकम्।
व्याघ्रः पशुमिवासाद्य मृत्युरादाय गच्छति॥ 12-338-24(79238)
तथाऽप्युपायं संपश्येद्दुःखस्य परिमोक्षणे।
अशोचन्नारभेतैव युक्तश्चाव्यसनी भवेत्॥ 12-338-25(79239)
शब्दे स्पर्शे च रूपे च गन्धेषु च रसेषु च।
नोपभोगात्परं किंचिद्धनिनो वाऽधनस्य च॥ 12-338-26(79240)
प्राक्संप्रयोगाद्भूतानां नास्ति दुःखं परायणम्।
विप्रयोगात्तु सर्वस्य न शोचेत्प्रकृतिस्थितः॥ 12-338-27(79241)
धृत्या शिश्नोदरं रक्षेत्पाणिपादं च चक्षुषा।
चक्षुःश्रोत्रे च मनसा मनो वाचं च विद्यया॥ 12-338-28(79242)
प्रणयं प्रतिसंहृत्य सस्निग्धेष्वितरेषु च।
विचरेदसमुन्नद्धः स सुखी स च पण्डितः॥ 12-338-29(79243)
अध्यात्मरतिरासीनो निरपेक्षो निरामिषः।
आत्मनैव सहायेन यश्चरेत्स सुखी भवेत्॥ ॥ 12-338-30(79244)
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि अष्टत्रिंशदधिकत्रिशततमोऽध्यायः॥ 338॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes
12-338-1 शान्तिपरमिति ध. पाठः॥ 12-338-5 ताननाद्रियमाणस्य स्नेहबन्ध इति ध. पाठः॥ 12-338-8 शोकस्थानं हि विद्यत इति झ. ट. पाठः॥ 12-338-9 द्वावनर्थौ इष्ठस्त्र्यादिदेहविनाशः स्वशरीरतापश्च। शेषग्रन्थः स्पष्टार्थो व्याख्यातप्रायश्चेति न व्याख्यायते॥ 12-338-11 दुःखोपघातैः शारीरैर्मानसैश्चाप्युपस्थिते इति ध. पाठः॥ 12-338-12 चिन्त्यमानं हि नापैतीति ध. पाठः॥ 12-338-18 दुःखेन चापि त्यजते पालने न च ते सुखमिति ध. पाठः॥ 12-338-23 भूतेष्वभावं संचिन्त्य ये बुद्ध्या तमसः परमिति ध. पाठः॥ 12-338-27 नास्ति दुःखमनामयमिति ट. थ. ध. पाठः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|